Bitki Koruma Makaleleri

Canavar otu Bitkiler aleminde Orobanchaceae familyasından olan canavar otları (Orobanche spp.) obligat, çiçekli kök paraziti bitkiler olup dünyada farklı coğrafyalarda görülmesine rağmen dağılımlarının ana merkezini Güney Avrupa, Batı Asya, Kuzey Afrika, Orta Doğu, Akdeniz Bölgesi, Doğu Avrupa, Batı Avustralya ve Kaliforniya gibi ağırlıklı Akdeniz ikliminin hakim olduğu bölgeler oluşturmaktadır. Orobanche cinsi içerisinde 100’den fazla farklı tür bulunmasına rağmen tarımsal açıdan yüksek verim kayıplarına neden olanlar küçük bir kısmını oluşturmaktadır (Kadıoğlu 2009).   Tam parazit bir yabancı ot olan canavar otlarının yeşil yaprakları yoktur, dolayısıyla klorofil içermezler ve de fotosentez yapamazlar. Bu nedenle yaşamı konukçudan alacağı besin ve suya bağlıdır. Çiçekli bitkiler içerisinde dünyadaki en küçük tohumlu bitki olan canavar otlarının tohumlarının çimlenebilmesi için mutlaka tercih ettikleri konukçu bitkiden uyarıcıların gelmesi gerekmektedir. Çimlenme için gerekli sıcaklık ve…

Antep fıstığı yüksek besin değeri ve lezzeti ile sofraların vazgeçilmez bir parçasıdır. Ana vatanı Orta Doğu ve Orta Asya olan antep fıstığın bugünkü Özbekistan sınırları içinde kalan bölgede ilk olarak ortaya çıktığı düşünülmektedir. Yaygın olarak İran ve Afganistan arasındaki bölgelerde yetiştirilen antep fıstığının Avrupa’ya, Ortadoğu ve Suriye üzerinden yayıldığı tahmin edilmektedir.Antep fıstığının günümüzde en büyük üreticisi İran olup, üretimin neredeyse yarısını bu ülke karşılamaktadır. İran’ın hemen ardından gelen ülkeler ise Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye’dir. Antep fıstığı ihracatı 2022 yılında 361 bin ton olarak gerçekleşmiştir. Türkiye 25 bin ton ile üçüncü sırada yer almaktadır.Ülkemiz, antep fıstığının gen merkezi içerisinde yer aldığı, yabani ağaç miktarı yönünden zengin bir potansiyele sahip olduğu ve toprak ve iklim istekleri bakımından diğer meyve türlerine göre bu tür fazla seçici olmadığı için özel bir konuma sahiptir. Antep fıstığı Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu bölgesinde…

İnsanoğlu, tarımın başlangıcından itibaren yabancı otlarla mücadele etmektedir. Yabancı otlar çeşitli ortamlara kolaylıkla adapte olabilirler. Kültür bitkilerine göre değişmekle birlikte yabancı otların verdiği zarar % 90’lara kadar ulaşabilmektedir.Yabancı otlar için ışık, sıcaklık, su, rüzgar, nem ve bunların mevsimsel döngüleri en önemli iklim faktörleridir ve yabancı otların yayılımı konusunda aktif rol oynarlar.  Yarı nemli tropik, sıcak ve ılıman iklim kuşağına Yer bademi (Cyperus esculentus) iyi uyum sağlamışken uzun bir don süresine sahip ılıman kuşakta bu bitki yaşayamaz. Topalak (Cyperus rotundus) nemli tropik ve subtropik (az olarak yarı nemli tropik) kuşakta yaşayabilir. Halogeton spp. düşük yağmurlu çöl ortamlarında yaşayabilir. Su sümbülü (Eichhoria crassipes) sucul bir bitki olup tropik ve subtropik kuşakta bulunmakta ılıman kuşakta henüz bulunmamaktadır.Hava ve toprak sıcaklığı da yabancı otların dağılımında çok önemlidir. Kuş otu (Stellaria media) kışın soğuktan zarar…

Artan dünya nüfusu beraberinde gıda maddelerine olan talebi de arttırmıştır. Bu talepleri karşıyalan üreticilerimizin belli başlı problemlerinden biri de yabancı ot sorunudur. Yabancı otlar insanların yetişmesini istemediği, yarardan çok zararları olan bitkiler olarak tanımlanır, kültür bitkilerinde doğrudan veya dolaylı yoldan zarara neden olan bitki koruma problemlerinin başında yer almaktadırlar. Tarım alanlarında yabancı otlar kültür bitkileri ile besin maddeleri, su ve ışık gibi nedenlerle rekabete girerler ve ciddi miktarda verim kaybına neden olurlar (Çizelge 1). Aynı zamanda pek çok tarımsal hastalık etmeni ve zararlıya konukçuluk ederler.Çizelge 1: Dünya’da Yabancı otlar nedeniyle oluşan potansiyel verim kayıpları (%)Çeltik                           34.0                                                  &nbsp…

Dünya nüfusunun gıda güvenliği açısından yaşamsal öneme sahip tahıl bitkisi buğday, aynı zamanda yeryüzündeki biyolojik çeşitliliğin en değerli yapı taşlarından biridir. Buğday dünyada en fazla üretimi yapılan bitkidir. Aynı zamanda milyonlarca insanın geçim kaynağıdır ve çok sayıda sanayi ürününün de hammaddesidir. Ülkemizde buğday ekim alanı 6,63 milyon ha olup 20,5 milyon ton buğday üretilmiştir ve ortalama verim ekmeklik buğdayda 291 kg/da, makarnalık buğdayda 318 kg/da’ dır.Gıda güvenliğinin sağlanabilmesi için kaliteli ve verimli buğday üretilmesi oldukça önemlidir. Buğday verimini ve kalitesini olumsuz etkileyen birçok biyotik ve abiyotik faktörler bulunmaktadır. Bu biyotik faktörlerden en yaygın ve en yıkıcı olanlarından birisi de buğdaydaki pas hastalıklarıdır. Puccinia recondita tritici fungusunun sebep olduğu kahverengi pas hastalığı ekmeklik buğday (Triticum aestivum), makarnalık buğday (Triticum durum) çeşitlerinde yaygın görülen bir hastalıktır. Kahverengi pas patojeni çok…

Buğday, ülkemiz başta olmak üzere tüm dünyada insan beslenmesi için en temel besinlerin ana maddesi olmasından dolayı önemli bir konumda yer almaktadır. Uygun beslenme değeri, muhafaza ve işleme kolaylığı gibi avantajlarla birçok ülkede temel besin durumundadır. Gıda güvenliğinin sağlanabilmesi için kaliteli ve verimli buğday üretilmesi oldukça önemlidir. Buğday verimini ve kalitesini olumsuz etkileyen birçok biyotik ve abiyotik faktörler bulunmaktadır. Bu faktörlerin buğday tarımında % 25-30 oranında verim kayıplarına neden olduğu tahmin edilmektedir. Biyotik hastalıklara neden olan hastalık etmenlerinden fungal patojenler, buğday ekim alanlarında kök, kök boğazı, yaprak ve başak hastalıklarına neden olurlar.Syngenta olarak üreticilerimize en iyi çözümleri sunmak ve sizlere rehberlik etmek için, çözümlerimizi üstün performans, kalite ve etkinlikle birleştirerek, dünya genelinde tarımın geleceğini şekillendirmeye devam ediyoruz. Bu amaçla, buğday hastalıklarıyla mücadele etmek için yıllarca süren…

BUĞDAY ALANLARINDA ZARAR YAPAN ÖNEMLİ YAPRAK HASTALIĞI; SEPTORYA YAPRAK LEKESİ VE MÜCADELESİ İÇİN ÇÖZÜMLERİMİZBuğday (Triticum spp.), insan beslenmesinde önemli bir yeri olan, dünyada en çok üretilen ve tüketilen kültür bitkilerinden birisidir. Türkiye’de 2022/23 yılında 6,63 milyon ha’lık alanda, 20,5 milyon ton buğday üretilmiştir. Buğdayın ekonomik ve ticari açıdan önemli bir üründür ve gıda ve sanayi sektöründe kullanımı yüksektir. Ekmek, makarna, irmik, bisküvi ve bulgur yapımında kullanılan buğdaydan aynı zamanda kaba kepek, ince kepek, ruşeym, gluten, nişasta, un ve tam buğday unu gibi birçok farklı ürün de üretilmektedir. Bu ürünlere, her geçen gün farklı ve yeni ürünler eklenerek buğday ürünlerinin önemi gittikçe daha da artmaktadır. Dünya genelinde üretim miktarı ve ekim alanı bakımından ilk sıralarda buğdayın yer almasının bir diğer sebebi ise buğday bitkisinin tüm iklim koşullarına adapte olabilmesidir.Dünyada buğday üretiminde abiyotik ve biyotik faktörlerin % 25-30 oranında…

Zeytin, ülkemiz ekonomisinde en önemli ilk on tarımsal ürün içerisinde yer almaktadır. Zeytin bitkisel yağ açısından zengindir ve bu nedenle doğrudan tüketiminin yanı sıra zeytinyağı olarak da tüketilmektedir. İnsan sağlığına olumlu etkileri nedeniyle insan beslenmesinde vazgeçilmez bir ürün olan zeytin dünyada önemi giderek artan bir üründür.Dünyada 37 ülkede zeytin yetiştiriciliği ve üretimi yapılmakta olup, ekonomik kazanç açısından toplam 7,5 milyon hektar alan zeytin tarımına ayrılmakta veya tahsis edilmektedir. Dünya zeytinciliği için en uygun bölge Akdeniz Bölgesi’dir. Dünya zeytin üretim alanının yaklaşık %95’i Kuzey Akdeniz Bölgesi’nde yer almaktadır. Bu doğrultuda Türkiye, Yunanistan, İtalya, İspanya, Fransa’nın güneyi, Kuzey Afrika ve bazı Ortadoğu ülkelerinde zeytin üretiminin yapıldığı ülkelerdir. 2022 yılında TÜİK verilerine göre dane zeytin üretimi 2.976.000 ton olup, bunun %32'si sofralık, %60'ı ise yağlık zeytindir. 2023 yılı TÜİK bitkisel üretim tahminine göre, dane zeytin…

İlk fındık üretimi dünyada Doğu Asya ile ilişkilendirilmekle birlikte ilk kültüre alınışının M.Ö. I-II. yüzyıllarda Trabzon ve çevresinde olduğu kabul edilmektedir. FAO 2021 yılı istatistiklerine göre dünyada 738.920 ha yetiştiricilik alanına sahip olan Türkiye lider durumda olup en yakın ülke olan İtalya ise sadece 82.590 ha üretim alanına sahiptir. Bununla birlikte 2021 yılına ait üretim miktarları incelendiğinde Türkiye 684.000 ton üretim ile dünyada birinci, 84.670 ton üretim ile İtalya ise 2. sırada yer almaktadır. Verim istatistiklerine bakıldığında ise 284,82 kg/da ile ABD 1. sırada yer almakta, Türkiye ise 92,57 kg/da verim ortalaması ile 17. sırada yer almaktadır. Ülkemiz fındık veriminin arttırılması için yetiştiriciliği yapılan çeşidin özelliklerinin bilinmesi, iklim koşullarının iyi takip edilmesi, bakım ve budama işlemleri, gübreleme, hastalık ve zararlılarla mücadelenin eksiksiz yapılması önemlidir. Ülkemiz fındık bahçelerinde karşılaşılan zararlılardan bazıları Fındık kurdu, Curculio nucum ve…

Dünyadaki tüm coğrafi bölgelerde, her mevsim yetiştirilen ve tüketilen bir sebze olan marul (Lactuca sativa) Asteraceae familyasında yer almaktadır ve pek çok çeşidi vardır. İnsan beslenmesinde önemli rolü olan ve sofraların vazgeçilmez bir unsuru olan marulun üretimini sınırlayan pek çok faktör bulunmaktadır. Fitopatolojik faktörler bunlar arasında en önde gelenlerdir. Marul hastalıklarından fungal bir etmen olan Bremia lactucae etmeninin neden olduğu marul mildiyösü hastalığı marul verimini sınırlayan en önemli faktörler arasında yer almaktadır.Marul mildiyösü, marul yetiştirilen hemen her bölgede görülen ve tüm marul çeşitlerini hastalandıran, önemli yaprak hastalıklarından birisidir. Şiddetli enfeksiyonlar olduğu durumlarda verim ve kalite değerleri önemli derecede düşmektedir. Tanımı ve yaşayışı Fungus, kışı hastalıklı yapraklar üzerinde oospor halinde geçirir. Uygun sıcaklık ve nemde çimlenir ve genç fidelere bulaşarak ilk enfeksiyonları meydana getirir.Yaprak altında konidiospor örtüsünün…

Soğan mildiyösü, Peronospora destructor fungal etmeninin neden olduğu bir hastalıktır. Başta soğan olmak üzere sarımsakta da görülmekte olup, ilk belirtileri soğan yapraklarının dip ve orta kısımlarındaki klorotik çukurlaşmalardır. Hastalık ne kadar erken görülür ve yayılırsa ürün kaybı da o nispette büyük olur. Hastalık ile mücadele yapılmadığı durumda soğanda önemli verim kayıplarına neden olabilmektedir. BelirtileriHastalıklı soğan yapraklarının dip ve orta kısımlarında klorotik çukurlaşmalar meydana gelir. Bunların ortaları grimsi beyaz bir renk alır, daha sonra menekşe rengine döner ve üzerleri beyaz grimsi renkte misel örtüsü ile kaplanır. Lekeler birleşerek yaprağın kurumasına neden olur. Hastalık, baş soğanda buruşma, kalınlaşma ve daha ileri aşamada ise süngerleşmeler şeklinde kendini gösterir.  Hastalık ne kadar erken safhada görülür ve epidemi yaparsa ürün kaybı o nispette büyük olabilir. Ayrıca hastalıklı soğan bitkilerinin yumruları depoda uzun süre saklanamaz. Yumruda zamanla…

Kabakgillerde mildiyö (Pseudoperonospora cubensis) hastalığı Akdeniz Bölgesinde kavun ve hıyarın önemli hastalıklarından biridir. Hastalık bazı yıllar epidemi yapabilmekte ve çok büyük zararlara yol açabilmektedir.Tanımı ve YaşayışıPseudoperonospora cubensis kabakgiller de mildiyö hastalığına neden olan fungal bir etmendir. Hastalığın etmenleri rüzgâr, yağmur damlaları ve tarım aletleri vasıtasıyla kolayca çevreye yayılabilirler. Bu şekilde taşındıkları kabakgil bitkileri üzerinde oluşan zoosporların çimlenmesiyle bitkiye giriş yaparlar. Epidemi, 20-22°C sıcaklık ve %90 orantılı nemde gerçekleşir.Hastalık Belirtileri ve YayılışıHastalık, yapraklar üzerinde küçük, soluk yeşil veya sarımsı lekelerle kendini belli eder. Bu lekelerin rengi zamanla koyulaşır. Yaprağın alt yüzünde ve bu lekelerin tam altında fungusun üreme organlarından oluşan gri veya menekşe renginde bir küf tabakası görülür. Hastalığın şiddetine göre bitkideki hastalıklı yapraklar sararıp, kahverengine döner, önce yaşlı yapraklar, daha sonra da…